Model Rzeczywistości Nie Zawierający Podmiotu Poznającego

O modelu rzeczywistości nie zawierającym podmiotu poznającego będę chciał mówić w przypadku modelu, który nie zawiera w sobie odpowiedników przeżyć umysłowych podmiotu poznającego, bądź w przypadku modelu, w którym odpowiedniki przeżyć umysłowych tworzą zupełnie niezależny podmodel. Wydaje mi się, że w tym języku bardzo trafnie można wyjaśnić dualizm – podział rzeczywistości na umysł i materię. Myśliciel przejęty danym modelem rzeczywistości nie zawierającym podmiotu poznającego, bardzo często ulegający wrażeniu, że orzeka o rzeczywistości, podczas gdy orzeka tylko o modelu, nazywa materią wszystko to, co zawiera ów model, zaś umysłem to wszystko co odpowiada za przeżycia umysłowe i w modelu wogóle nie ma odpowiedników, albo zajmuje zupełnie odzielne miejsce. Ponieważ zaś jego model niejako z definicji nie zawiera wyjaśnienia przeżyć umysłowych za pomocą elementów materialnych, twierdzi, że umysł jest rzeczą oddzielną, niesprowadzalną do materii. Dopóki jednak myśliciel nie oderwie się od orzekania o modelu, jego sądy nie odnoszą się do rzeczywistości. Stąd wydaje się, że długo rozwijany w filozofii spór między dualistami i monistami jest raczej sporem formalnym dotyczącym własności rozpatrywanych modeli.

Przykładem modelu rzeczywistości nie zawierającym podmiotu poznającego, może być naiwny model świata zewnętrznego, lub nieco bardziej skomplikowany, w którym cechy elementów nie są już prostymi rzutami naszych postrzeżeń, a bardziej wymyślnymi cechami, które postrzeżenia mają powodować, na tyle jednak prosty, że nie ma możliwości zamodelowania w nim przeżyć umysłowych.

Aby móc interpretować modele rzeczywistości nie zawierające podmiotu poznającego należy w jakiś sposób ustalić, jak zachowanie się elementów w tym modelu oddziałuje z przeżyciami umysłowymi, bo tylko to pozwoli nam na weryfikację modelu. Bardzo często nie czyni się tego wprost, większość z nas rozumie od razu w sposób intuicyjny jak zachowanie elementów modelu rzeczywistości może przekładać się na przeżycia umysłowe. Na przykład jeżeli w takim modelu w pewnych warunkach ma spadać jabłko, to od razu intuicyjnie rozumiemy jakie przeżycie umysłowe podmiotu poznającego miałoby temu towarzyszyć i mało nam przeszkadza fakt, że model nie tłumaczy w jaki sposób to, że spada jabłko powoduje przeżycie umysłowe polegające na postrzeganiu, że spada jabłko.